Psychoonkolog
Psychoonkologia to dziedzina łącząca psychologię i medycynę w kontekście wsparcia chorych na nowotwory.
Psychoonkologia to specjalizacja, która łączy w sobie wiedzę z zakresu psychologii oraz medycyny, by wspierać pacjentów cierpiących na choroby nowotworowe oraz ich rodziny. Jako obszar interdyscyplinarny, psychoonkologia zajmuje się zarówno psychologicznymi aspektami radzenia sobie z diagnozą nowotworową, jak i wpływem choroby na jakość życia pacjenta. W Polsce psychoonkolog działający w systemie ochrony zdrowia ma możliwość pracy zarówno w placówkach publicznych, jak i prywatnych. Chociaż w Polskim systemie nie ma jednoznacznej regulacji prawnej dotyczącej tej specjalizacji, to można zauważyć, że następuje wzrost świadomości w zakresie potrzeby szkolenia specjalistów w tym obszarze oraz odpowiednich standardów pomocy psychologicznej dla pacjentów onkologicznych.
Jak zostać psychoonkolog – ścieżka rozwoju:
Wykształcenie bazowe:
- Zazwyczaj wymagana jest ukończona psychologia, medycyna lub inne pokrewne kierunki studiów, takie jak socjologia czy terapia zajęciowa.
- Ustawa nie określa wymogu ukończenia jednolitych studiów magisterskich, jednak wykształcenie wyższe jest niezbędne.
- Nie ma jednoznacznych kwalifikacji określonych w ustawie dla psychoonkologów.
Kursy i szkolenia:
- Ustawa nie wymaga dodatkowych kursów, ale rekomendowane są szkolenia z zakresu psychoterapii i onkologii.
- W standardach branżowych można znaleźć zalecenia dotyczące różnorodnych kursów z terapii poznawczo-behawioralnej, zarządzania stresem czy radzenia sobie z lękiem.
- Przykłady szkoleń to kursy w zakresie wsparcia psychologicznego dla pacjentów onkologicznych.
- Certyfikaty są wydawane przez organizacje branżowe, a nie państwowe.
Specjalizacja:
- W Polsce nie istnieje formalna specjalizacja państwowa dla psychoonkologów.
- Możliwe są indywidualne ścieżki certyfikacyjne, ale dotyczą głównie organizacji branżowych.
- Zaleca się ukończenie studiów podyplomowych z zakresu psychoonkologii, w których uwzględnia się umiejętności psychoterapeutyczne oraz wiedzę o onkologii.
Doświadczenie:
- Praktykę można zdobywać poprzez staże, wolontariat w hospicjach lub pomoc w organizacjach wspierających pacjentów onkologicznych.
- Ustawa nie określa wymogu konkretnego stażu dla psychoonkologów, co pozostawia to w gestii standardów branżowych.
Superwizja:
- Wymóg superwizji nie jest określony ustawowo.
- Jest to jednak standard środowiskowy, zalecany w kontekście pracy z pacjentami.
- Nie ma określonej minimalnej liczby godzin superwizyjnych w aktach prawnych, co również jest standardem branżowym.
Podsumowując, brak regulacji ustawowej dotyczącej psychoonkologii sprawia, że jej rozwój oparty jest głównie na standardach branżowych oraz samokształceniu praktyków. Zawód nie jest regulowany ustawowo, co daje pewną swobodę, ale także wymaga od specjalistów dbałości o odpowiednią jakość usług w obliczu taki dużych potrzeb pacjentów.
Obecnie nie ma egzaminu państwowego dla psychoonkologów. Istnieją jednak certyfikaty wydawane przez organizacje branżowe, które zajmują się edukacją oraz certyfikacją specjalistów w tym zakresie. Proszę zapoznać się z regulacjami na stronie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (https://www.ptp.org.pl/), które określają procedury certyfikacyjne.
Zgodnie z Ustawą z dnia 18 lipca 2002 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. 2002, poz. 126, rozdział 4 odnosi się do praktyki zawodowej lekarzy, a nie specyficznie psychoonkologów. W polskim systemie nie ma wymogów dotyczących kompetencji dla psychoonkologów w odrębnej ustawie. Można jednak znaleźć wsparcie w rozporządzeniach dotyczących psychologii oraz standardach branżowych przyjętych przez organizacje, takie jak Polskie Towarzystwo Psychologiczne (https://www.ptp.org.pl/), które oparte są na wiedzy eksperckiej i praktyce w obszarze onkologii.
Osoby pragnące pracować jako psychoonkolog powinny posiadać wykształcenie z zakresu psychologii lub medycyny. Wymagane są także różnorodne kursy doskonalące i kwalifikacje branżowe, które są weryfikowane przez organizacje branżowe. Nie ma ustawowych wymogów dotyczących minimalnej liczby godzin szkoleniowych. W praktyce często wymagane są superwizje, jednak nie są one na poziomie regulacji ustawowej, a dotyczą standardów branżowych. Osoby pracujące w tym obszarze powinny dbać o ciągłość edukacji i superwizji w celu podnoszenia jakości usług.
Psychoonkolog może znaleźć zatrudnienie w szpitalach, przychodniach onkologicznych, poradniach zdrowia psychicznego, fundacjach oraz organizacjach non-profit, które wspierają pacjentów onkologicznych. W przypadku jednostek publicznych, zatrudnienie odbywa się zgodnie ze Ustawą o systemie ochrony zdrowia oraz innymi odpowiednimi regulacjami.
