Jak zostać psychoonkologiem?

Psychoonkologia to specjalizacja, która łączy w sobie wiedzę z zakresu psychologii oraz medycyny, by wspierać pacjentów cierpiących na choroby nowotworowe oraz ich rodziny. Jako obszar interdyscyplinarny, psychoonkologia zajmuje się zarówno psychologicznymi aspektami radzenia sobie z diagnozą nowotworową, jak i wpływem choroby na jakość życia pacjenta.

W Polsce psychoonkolog działający w systemie ochrony zdrowia ma możliwość pracy zarówno w placówkach publicznych, jak i prywatnych. Chociaż w Polskim systemie nie ma jednoznacznej regulacji prawnej dotyczącej tej specjalizacji, to można zauważyć, że następuje wzrost świadomości w zakresie potrzeby szkolenia specjalistów w tym obszarze oraz odpowiednich standardów pomocy psychologicznej dla pacjentów onkologicznych.

Jak zostać psychoonkolog – ścieżka rozwoju:

Wykształcenie bazowe:

• Zazwyczaj wymagana jest posiadanie tytuł zawodowy mgr lub lekarza, a do certyfikatu PTPO mgr psychologii, lekarz lub pielęgniarka
• Ustawa nie określa wymogu ukończenia jednolitych studiów magisterskich, jednak wykształcenie wyższe jest niezbędne.

Certyfikat psychoonkologa nadawany przez Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne to branżowe potwierdzenie kompetencji w zakresie pracy z pacjentem onkologicznym i jego rodziną. Proces jego uzyskania jest wieloetapowy i wymaga zarówno doświadczenia praktycznego, jak i rozwoju naukowo-szkoleniowego.

Aby w ogóle ubiegać się o certyfikat, kandydat musi posiadać wykształcenie wyższe (tytuł magistra lub lekarza), być członkiem PTPO oraz wykonywać jeden z zawodów uprawniających do certyfikacji, takich jak psycholog, lekarz lub pielęgniarka. Już na tym etapie widać, że ścieżka jest skierowana do osób działających w systemie ochrony zdrowia lub wsparcia psychologicznego.

Kluczowym warunkiem jest udokumentowane minimum 5 lat ciągłej pracy z pacjentami onkologicznymi lub ich bliskimi. Oprócz tego kandydat musi spełnić zestaw wymagań obowiązkowych oraz zgromadzić 500 punktów za dodatkową aktywność naukową i zawodową, a także przygotować studium przypadku pracy z pacjentem.

Do najważniejszych wymagań niezbędnych należą:

• ukończenie studiów podyplomowych z psychoonkologii rekomendowanych przez PTPO
• minimum 40 godzin superwizji (z możliwością zwiększenia liczby godzin według decyzji superwizora)
• udział w co najmniej 100 godzinach szkoleń specjalistycznych
• uczestnictwo w minimum 3 konferencjach naukowych o tematyce onkologicznej
• odbycie 100 godzin stażu psychoonkologicznego poza miejscem pracy
• 40 godzin doświadczenia własnego (terapia własna)

System punktowy pozwala natomiast na elastyczne budowanie dorobku – punkty przyznawane są m.in. za udział w konferencjach (czynny i bierny), publikacje naukowe, działalność edukacyjną, dodatkowe superwizje czy uzyskanie stopni naukowych. Przykładowo: publikacja książki naukowej może dać 120 punktów, doktorat 250 punktów, a udział w konferencjach od 10 do 50 punktów w zależności od formy uczestnictwa.

Po spełnieniu wszystkich wymogów kandydat składa wniosek wraz z pełną dokumentacją (dyplomy, certyfikaty, potwierdzenie doświadczenia zawodowego, rekomendacja superwizora oraz studium przypadku). Komisja Certyfikacyjna ocenia kompletność i jakość zgłoszenia, a pozytywna decyzja skutkuje przyznaniem certyfikatu na okres 5 lat.

Certyfikat nie jest bezterminowy – jego przedłużenie wymaga:

• ciągłości pracy z pacjentem onkologicznym
• zdobycia minimum 200 punktów w ciągu kolejnych 5 lat
• złożenia wniosku i wniesienia opłaty

Brak przedłużenia powoduje wygaśnięcie certyfikatu.

W praktyce oznacza to, że certyfikat psychoonkologa jest nie tylko potwierdzeniem kwalifikacji, ale też zobowiązaniem do stałego rozwoju zawodowego, udziału w superwizji i aktywności naukowej. System ten ma charakter branżowy (nie ustawowy), ale w środowisku psychoonkologicznym stanowi istotny standard jakości pracy.