Artykuł „Reliability of psychiatric diagnoses in the 21st century” (Frontiers in Psychiatry, 2026) to rzetelne zestawienie danych przygotowane przez międzynarodowy zespół badawczy. Wiodącymi autorami publikacji są M. Boberg, M.G. Hougaard oraz J. Nielsen, a projekt koordynowano z ramienia duńskich ośrodków naukowych. Publikacja nie jest metaanalizą. Mamy tu do czynienia z przekrojowym badaniem ankietowym (cross-sectional study), zrealizowanym na dużą skalę przy użyciu ustandaryzowanych, pisemnych opisów przypadków klinicznych (tzw. winiet).
Badanie objęło grupę 1038 lekarzy (psychiatrów, rezydentów oraz innych specjalistów pracujących z dorosłymi pacjentami) z 19 krajów leżących na dwóch kontynentach. W projekcie uczestniczyło 15 państw europejskich (m.in. Polska, Niemcy, Dania, Wielka Brytania, Hiszpania) oraz 4 kraje Ameryki Południowej (Argentyna, Brazylia, Chile, Peru).
Kwestia rzetelności diagnoz psychiatrycznych jest analizowana przez środowisko naukowe od wielu dekad. Autorzy artykułu wprost odwołują się do historycznych prac z tego obszaru. Punktem odniesienia jest znany projekt diagnostyczny US-UK z lat 70. XX wieku, który ukazał znaczące rozbieżności w orzecznictwie między specjalistami z USA i Wielkiej Brytanii. Amerykańscy psychiatrzy diagnozowali schizofrenię zdecydowanie częściej niż ich brytyjscy koledzy, którzy z kolei skłaniali się ku diagnozom chorób afektywnych.
Zbieżne wnioski płynęły z prac Spitzera i Fleissa (1974). W odpowiedzi na zaobserwowany problem wprowadzono kryteria operacyjne i klasyfikację DSM-III, co na pewien czas podniosło wskaźniki zgodności (w badaniach terenowych dla DSM-III współczynnik Kappa wynosił ok. 0.72 dla głównych zaburzeń). Jednak nowsze badania terenowe, realizowane przy wprowadzaniu klasyfikacji DSM-5, wykazały ponowny spadek rzetelności diagnostycznej do poziomów zbliżonych do tych sprzed wprowadzenia systemu DSM-III. Omawiane badanie z 2026 roku potwierdza, że wyzwanie to dotyczy również powszechnie stosowanej klasyfikacji ICD-10.
Słowniczek pojęć badawczych
Współczynnik zgodności (α Krippendorffa) = 0.48 – jest to miara statystyczna określająca poziom zgodności ocen między wieloma niezależnymi diagnostami (sędziami kompetentnymi). Wynik na poziomie 0.48 interpretuje się jako zgodność umiarkowaną. Oznacza to, że diagności rozstrzygnęli jedynie 48% niezgodności, jakiej można by oczekiwać w przypadku losowego zgadywania. W realiach opisywanego badania przekłada się to na fakt, że dwóch niezależnych lekarzy oceniających ten sam pisemny przypadek pacjenta postawiło identyczną diagnozę w ok. 55% sytuacji.
Szkoleń z mutyzmu wybiórczego nie jest dużo, ale warto się tej dziedzinie przejrzeć, bo zapotrzebowanie na specjalistów rośnie wraz ze świadomością, że dzieciom można pomóc.
Jeżeli znasz TZA i TUS, koniecznie zapoznaj się z RTZ, czyli Racjonalną Terapią Zachowania opartą o modele zachowania ABCD i treningu behawioralnego.
Jakie kryteria diagnostyczne spełniałby Stanisław Wokulski biorąc pod uwagę DSM-V? Dlaczego przez ostatnie 100 lat słuchaliśmy o romantycznym ideale kochanka, zamiast o jego ogromnych problemach relac…
OpenEdu SWPS co około pół roku oferuje promocję na swoje kursy. Ta platforma nie ma polityki ciągłym promek, więc warto korzystać. Oferta ważna tylko do 4.10.2026.
